Indie mobile là một nghề

Nhiều người nghĩ làm indie mobile là làm ra một app thật hay rồi sống nhờ nó. Hình dung đó đặt toàn bộ áp lực lên một sản phẩm duy nhất. Khi app đó không như kỳ vọng, người làm dễ kết luận mình chọn sai đường.

Người làm indie lâu năm thường nhìn công việc khác đi. Họ coi indie mobile là một nghề: một bộ kỹ năng và thói quen làm việc để liên tục đưa app ra thị trường, giữ chúng sống và kiếm tiền từ người dùng. Mỗi app là một sản phẩm của nghề đó.

Bài này giúp bạn hiểu nghề indie gồm những việc gì, nó khác các cách làm phần mềm khác ở đâu, và thứ gì tích lũy lại qua từng app.

Một người, nhiều vai

Ở công ty, mỗi phần việc có người phụ trách riêng. Khi làm indie, bạn tự làm gần như hết, ít nhất là ở những năm đầu:

• Chọn vấn đề: quyết định app giúp ai, giải quyết chuyện gì.
• Thiết kế trải nghiệm: màn hình nào có, user đi qua chúng theo thứ tự nào.
• Build và ship: viết code, test, sửa lỗi, đưa bản build lên store.
• Đưa app tới người dùng: trang store, tên app, ảnh chụp màn hình, kênh để người cần app tìm thấy nó.
• Kiếm tiền: chọn mô hình thu tiền, đặt giá, làm paywall.
• Chăm sóc người dùng: trả lời email, đọc review, sửa lỗi họ báo.

Không ai giỏi đều cả sáu việc ngay từ đầu. Dân lập trình thường mạnh phần build và yếu phần đưa app tới người dùng. Người làm marketing thì ngược lại. Nghề indie đòi hỏi bạn làm được từng việc ở mức đủ tốt để vòng đời của app không bị đứt ở chỗ nào. Bạn không cần xuất sắc ở tất cả.

App có thể nhỏ, nhưng danh sách việc thì không nhỏ. Một app chỉ có ba màn hình vẫn cần trang store, chính sách quyền riêng tư, cách nhận tiền và một địa chỉ để user liên lạc khi gặp lỗi.

Indie khác freelance và startup ở đâu

Ba cách làm này đều có thể bắt đầu với một người và một chiếc laptop. Chỗ khác nhau nằm ở việc ai trả tiền cho bạn và bạn phải lớn nhanh đến mức nào.

Freelance bán thời gian và kỹ năng cho khách hàng. Khách trả tiền khi bạn làm xong việc. Sản phẩm thuộc về khách.

Startup thường gọi vốn để lớn thật nhanh. Tiền ban đầu đến từ nhà đầu tư, kèm theo kỳ vọng tăng trưởng lớn.

Indie sở hữu sản phẩm và kiếm tiền trực tiếp từ người dùng. Bạn tự quyết làm gì, bỏ gì, giá bao nhiêu. Đổi lại, không ai trả lương cho tháng app chưa có doanh thu, và tốc độ tăng trưởng phụ thuộc vào sức của chính bạn.

Vì vậy một quyết định nghe kỹ thuật như "có làm bảng xếp hạng online không" với người làm indie cũng là quyết định kinh doanh. Bảng xếp hạng cần server, cần tài khoản, cần xử lý gian lận. Mỗi thứ tốn thời gian của đúng một người là bạn.

Nghề được tính bằng năm

Rất khó đúng ngay lần đầu ở mọi khâu: vấn đề, trải nghiệm, giá và cách tìm người dùng. Vì vậy đừng giao cho app đầu tiên nhiệm vụ nuôi sống bạn. Hãy giao cho nó nhiệm vụ đi trọn một vòng: từ ý tưởng đến lúc có người dùng thật và có giao dịch thật đầu tiên.

Người làm nghề nhìn kết quả qua nhiều năm. Có năm họ ra một app mới. Có năm họ chỉ làm sâu thêm một app đã có người trả tiền. Có app họ dừng lại sau vài tháng vì bằng chứng cho thấy vấn đề không đủ đau. Mỗi lần như vậy, họ ra quyết định nhanh hơn lần trước.

Thu nhập của indie cũng có thể đến từ nhiều nguồn nhỏ cộng lại: vài app, vài kiểu thu tiền, đôi khi thêm dạy học hay viết bài về chính công việc của mình. Đừng mặc định một app phải gánh hết.

Thứ tích lũy lại sau mỗi app

App có thể dừng, nhưng nhiều thứ bạn làm ra trong lúc build nó vẫn ở lại với bạn.

Code nền dùng lại được. Lấy app quiz trong repo của khóa học làm ví dụ. Nó có đăng nhập qua Supabase, bán gói tháng và gói năm qua RevenueCat, và trên Android còn gửi event lên Firebase Analytics, đọc cấu hình từ xa qua Firebase Remote Config. Phần lớn những phần này không dính gì tới câu hỏi trắc nghiệm. App tiếp theo của bạn, dù là app gì, cũng cần đăng nhập, thanh toán và đo lường.

Tài khoản và quy trình. Tài khoản developer trên Google Play và App Store, cách bạn ký và đưa bản build lên, danh sách việc phải làm trước mỗi lần phát hành. Lần thứ hai làm những việc này nhanh hơn rất nhiều.

Phán đoán. Bạn biết mất bao lâu để làm một màn hình, phần nào hay phát sinh lỗi, người dùng thường phàn nàn về điều gì. Đây là thứ khó học từ sách nhất và chỉ có được khi bạn đã ship.

Người dùng và uy tín. Những người từng dùng và tin app của bạn có thể là người dùng đầu tiên của app sau.

Key takeaway

Indie mobile là nghề làm trọn vòng đời của app một mình hoặc với rất ít người: chọn vấn đề, build, đưa lên store, kiếm tiền và chăm sóc người dùng. Hãy đo mình bằng những gì tích lũy được qua nhiều app và nhiều năm, thay vì bằng kết quả của một app.

Mang sang dự án của bạn

1. Chấm điểm bản thân từ 1 đến 5 cho sáu việc: chọn vấn đề, thiết kế trải nghiệm, build và ship, đưa app tới người dùng, kiếm tiền, chăm sóc người dùng.
2. Chọn việc có điểm thấp nhất. Viết ra một việc nhỏ bạn sẽ làm trong tuần này để luyện nó, ví dụ đọc trang store của ba app cùng loại, hoặc viết thử mô tả ngắn cho app của mình.
3. Viết ra những phần trong app hiện tại mà bạn có thể dùng lại cho app sau: code, tài khoản, quy trình, kiến thức. Nếu danh sách gần như trống, đó là gợi ý để bạn tách những phần dùng chung ra cho gọn ngay từ bây giờ.